Mutfak tezgahınızda duran, soyulmayı bekleyen o sıradan katı yumurtanın aslında ne kadar gizemli olabileceğini hiç düşündünüz mü?
Çoğumuz onu sadece sabahları hızlıca hazırlanan, bütçe dostu ve lezzetli bir protein deposu olarak görürüz. Piknik sepetlerinin, salataların ve sandviçlerin bu vazgeçilmez eşlikçisini o kadar kanıksamışızdır ki, o sert kabuğun arkasındaki sıradanlığın ötesindeki özellikleri pek kurcalamayız. Ancak o kusursuz beyaz elipsin içinde, pişme süresinden bayatlama fiziğine kadar tahmin edemeyeceğiniz büyüleyici gerçekler gizli.
Her gün tükettiğimiz bu mütevazı besin, aslında mutfağın en çok yönlü ve gizemli aktörlerinden biri.
İşte her gün afiyetle yediğiniz ama arka planına ve sıra dışı özelliklerine dair muhtemelen hiçbir fikrinizin olmadığı, katı yumurtaya bakış açınızı tamamen değiştirecek 11 şaşırtıcı gerçek
1. Taze Yumurtalar Soyulmak İstemez, Bayatları Tercih Edin Taptaze, çiftlikten yeni gelmiş bir yumurtayı kaynatıp soymaya çalışmak tam bir kabusa dönüşebilir; çünkü yumurta akı kabuğun iç zarına sıkıca tutunur. Ancak yumurta bekledikçe içindeki karbondioksit kabuktaki gözeneklerden dışarı kaçar ve pH seviyesi yükselir. Bu kimyasal değişim, zarın kabuktan ayrılmasını sağlayarak o kusursuz, pürüzsüz soyulmayı mümkün kılar. Kusursuz bir soyulma deneyimi için, buzdolabında en az bir hafta beklemiş yumurtaları kullanın.
2. O Gizemli Yeşil Halkanın Sırrı Kimyasal Bir Reaksiyondur Bazen katı yumurtayı kestiğinizde sarısının etrafında grimsi-yeşil bir halka görürsünüz ve iştahınız kaçabilir. Endişelenmeyin, yumurta bozuk değildir! Bu durum sadece "fazla pişirmenin" bir sonucudur. Yumurta akında bulunan kükürt (sülfür) ile sarısında bulunan demir, yüksek ısıya çok uzun süre maruz kaldığında reaksiyona girerek demir sülfür oluşturur. Zararsızdır ama yumurtanın o hafif kuru ve lastiksi tadına sebep olur.
3. Pişip Pişmediğini Anlamak İçin Onu Kendi Ekseninde Döndürün Dolapta çiğ ve haşlanmış yumurtalar birbirine mi karıştı? Bunu anlamanın çok basit bir fizik kuralı var: Yumurtayı tezgahın üzerinde bir topaç gibi döndürün. Eğer yumurta hızla ve dengeli bir şekilde fırıldak gibi dönüyorsa, o bir katı yumurtadır. Ancak yalpalamaya başlıyor ve yavaş dönüyorsa, o çiğdir. Çiğ yumurtanın içindeki sıvı merkezkaç kuvvetiyle hareket ederek dönüş dengesini bozar.
4. "Kaynatmak" Aslında En Yanlış Yöntem Olabilir Adı "haşlanmış/kaynatılmış" (boiled) olsa da, yumurtaları fokur fokur kaynayan suda uzun süre tutmak onlara yapılabilecek en büyük kötülüktür. Şeflerin sırrı şudur: Suyu kaynama noktasına getirin, ardından ocağın altını kapatın (veya en kısık ateşe alın) ve kapağını kapatarak sıcak suda usulca pişmeye bırakın. Hatta son yıllarda yapılan testler, kaynar suyun buharında pişirilen yumurtaların hem daha yumuşak kıvamlı olduğunu hem de çok daha kolay soyulduğunu kanıtlamıştır.
5. Buzlu Su Banyosu Sadece Şok Etmez, Hayat Kurtarır Yumurtayı sıcak sudan alır almaz buzlu suya atmak sadece pişme işlemini anında durdurup o istenmeyen yeşil halkanın oluşmasını engellemekle kalmaz. Aynı zamanda ani sıcaklık değişimi, yumurtanın iç kısmının büzülmesini sağlayarak kabukla arasında mikroskobik bir boşluk yaratır. Bu da soyma işlemini bir eziyet olmaktan çıkarıp bir keyfe dönüştürür.
6. Protein Emilimi İçin Çiğ Değil, Katı Yumurta Yemelisiniz Eski filmlerdeki boksörlerin çiğ yumurta içme sahnelerine aldanmayın. İnsan vücudu, pişmiş yumurtadaki proteinin %91'ini sindirip kullanabilirken, çiğ yumurtadaki proteinin ancak %50'sini emebilir. Isı, yumurtanın içindeki karmaşık protein bağlarını kırarak (denatürasyon) sindirim enzimlerimizin işini kolaylaştırır.
devamı sonraki sayfada...
